قیام مردم ایران توجه جهان را به خود جلب کرد
در حالی که شعلههای قیام سراسری ۱۴۰۴ همچنان در برخی شهرها شعله می کشد، اظهارات تازه مقامهای سیاسی غربی بار دیگر توجهها را به نقش سازماندهی داخلی اعتراضات و همزمان تشدید فشارهای خارجی علیه رژیم ایران جلب کرده است. از لندن تا واشنگتن، پیام واحدی مخابره میشود: ساختار قدرت در ایران با بحرانی عمیق و چندلایه مواجه است.
برکو: گستردگی قیام ایران بدون سازماندهی ممکن نبود
جان برکو، رئیس پیشین پارلمان انگلستان، در مصاحبهای با واشنگتن تایمز، ابعاد و شدت اعتراضات ایران را «بیسابقه» توصیف کرد و گفت:
«ابعاد عظیم، گسترش جغرافیایی و شدت اعتراضات ایران، بسیار مدیون سازماندهی است.»
او با اشاره به نقش اپوزیسیون سازمانیافته افزود که شورای ملی مقاومت ایران بهعنوان اپوزیسیون اصلی، بارها تأکید کرده سرنگونی یک حکومت سرکوبگر بدون یک شبکه داخلی منسجم امکانپذیر نیست. برکو این موضوع را نقطه تمایز اعتراضات اخیر با جنبشهای پراکنده گذشته دانست.
رئیس سابق مجلس عوام بریتانیا در بخش دیگری از این مصاحبه، به رهبری شورای ملی مقاومت اشاره کرد و گفت:
«خانم مریم رجوی رهبری الهامبخش و درخشان است. او هرگز درباره خودش صحبت نمیکند، نام خود را تکرار نمیکند و نمیگوید من باید رهبر باشم. این یک رهبری مبتنی بر “ما” است، نه “من”.»
برکو همچنین با مقایسه جریانهای سیاسی مدعی رهبری آینده ایران، تصریح کرد که تفاوتهای بنیادینی میان دیدگاههای سلطنتطلبانه و طرحهای دموکراتیک شورای ملی مقاومت وجود دارد. به گفته او، رضا پهلوی «همچنان به مفهوم قدیمی سلطنت اشرافی و فئودالیسم پایبند است» و این رویکرد را در تضاد آشکار با برنامههای دموکراتیک اپوزیسیون سازمانیافته دانست.
واشنگتن: فشار حداکثری بخشی از امنیت ملی آمریکا است
همزمان با این مواضع سیاسی در اروپا، در واشنگتن نیز لحن مقامات آمریکایی نسبت به رژیم ایران تندتر شده است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در مصاحبهای با پولیتیکو در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۶ اعلام کرد:
«کارزار فشار حداکثری علیه رژیم ایران بخشی از سیاست امنیت ملی ایالات متحده است.»
او با اشاره به سقوط ارزش ریال و تشدید بحران بانکی در ماه دسامبر، گفت:
«موشها دارند از کشتی در حال غرق شدن فرار میکنند. رهبری رژیم ایران بهطور بیرویه در حال انتقال سرمایه به خارج از کشور است.»
بسنت همچنین به سخنرانی خود در کلوب اقتصادی نیویورک اشاره کرد و افزود که پیشتر مستقیماً رهبران رژیم ایران را خطاب قرار داده و هشدار داده بود: «ما به سراغ شما میآییم». او تأکید کرد که در همان سخنرانی، به مردم ایران توصیه کرده بود داراییهای خود را از کشور خارج کنند، زیرا سقوط ریال اجتنابناپذیر است؛ پیشبینیای که به گفته او، در ماه دسامبر محقق شد.
همزمانی فشار خارجی و قیام داخلی
اظهارات همزمان مقامهای سیاسی در اروپا و آمریکا نشان میدهد که بحران ایران وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن، از یک سو قیامی سازمانیافته و گسترده در داخل جریان دارد و از سوی دیگر، فشارهای اقتصادی و سیاسی خارجی بهعنوان اهرمی برای تضعیف ساختار حاکمیت تشدید میشود.
تحلیلگران میگویند پیوند این دو عامل—سازماندهی داخلی و فشار خارجی—میتواند موازنه قدرت را بیش از هر زمان دیگری به زیان رژیم ایران تغییر دهد؛ موضوعی که اکنون آشکارا در اظهارات چهرههای سیاسی غرب بازتاب یافته است.
ایران آزادی