جلسه کمیته سوم مجمع عمومی ملل متحد برای تعلیق اعدام در جهان

کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل متحد روز ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، بررسی پیش‌نویس قطعنامه مربوط به تعلیق اجرای مجازات اعدام را در دستور کار قرار داد؛ قطعنامه‌ای که با حمایت ۴۵ کشور عضو و اتحادیه اروپا ارائه شده و بر ضرورت توقف اعدام‌ها، حفاظت از حق حیات و جلوگیری از خطاهای قضایی جبران‌ناپذیر تأکید دارد.

در این نشست، نماینده مکزیک به نمایندگی از ۴۵ کشور عضو و اتحادیه اروپا، پیش‌نویس قطعنامه A/C.3/81/L.43 را معرفی کرد. این قطعنامه با تسهیل‌گری مشترک مکزیک و سوئیس تدوین شده و هدف آن تقویت روند جهانی حرکت به سوی تعلیق و در نهایت لغو مجازات اعدام است.

نماینده مکزیک در توضیح ضرورت تصویب این قطعنامه اعلام کرد که شمار اعدام‌های گزارش‌شده در سال ۲۰۲۵ در مقایسه با سال ۲۰۲۴، حدود ۸۰ درصد افزایش یافته است. به گفته او، اگرچه بخش عمده این افزایش در شمار محدودی از کشورها رخ داده، اما همین موضوع ضرورت اقدام هماهنگ جامعه جهانی برای توقف اجرای احکام اعدام را برجسته می‌کند.

او با تأکید بر اینکه هیچ نظام قضایی از خطا مصون نیست، گفت اجرای مجازات اعدام امکان جبران اشتباهات قضایی را برای همیشه از میان می‌برد و برقراری تعلیق می‌تواند فرصتی برای تقویت تضمین‌های حقوقی و جلوگیری از گرفتن جان انسان‌های بی‌گناه فراهم کند.

تأکید بر محاکمه عادلانه و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر

پیش‌نویس قطعنامه جدید علاوه بر درخواست تعلیق اجرای اعدام، بر تقویت تضمین‌های قضایی و آیین دادرسی، برگزاری محاکمات عادلانه و علنی و حمایت از افراد بدون تبعیض تأکید دارد. همچنین وضعیت افراد سالمند و شرایط خاص زنان و دختران در نظام‌های عدالت کیفری مورد توجه قرار گرفته است.

این قطعنامه از کشورهایی که اجرای مجازات اعدام را به حالت تعلیق درآورده‌اند می‌خواهد این سیاست را حفظ و به‌صورت رسمی تثبیت کنند. همچنین در آن به نهمین کنگره جهانی علیه مجازات اعدام و اقدامات صورت‌گرفته در این زمینه اشاره شده است.

اختلاف بر سر اصلاحیه سنگاپور

بخش دیگری از نشست به اختلاف بر سر اصلاحیه پیشنهادی سنگاپور اختصاص داشت. نماینده مکزیک اعلام کرد کارگروه تدوین‌کننده قطعنامه تلاش کرده بود با گنجاندن عباراتی درباره حاکمیت کشورها، زمینه توافق گسترده‌تری را فراهم کند، اما سنگاپور بدون دستیابی به مصالحه، اصلاحیه خود را ارائه کرده است.

در واکنش، تدوین‌کنندگان قطعنامه اعلام کردند برخی عبارات مصالحه‌آمیز مربوط به حاکمیت را به‌طور موقت از متن حذف می‌کنند و در صورت رد اصلاحیه سنگاپور، برای بازگرداندن این عبارات از طریق اصلاحیه شفاهی اقدام خواهند کرد.

در بخش پایانی نشست، نماینده مکزیک از هیأت‌های شرکت‌کننده خواست اصلاحیه سنگاپور را رد کرده و از پیش‌نویس اصلی قطعنامه حمایت کنند.

تصویب این قطعنامه می‌تواند گامی دیگر در مسیر تقویت کارزار جهانی علیه مجازات اعدام و گسترش مطالبه توقف اجرای این مجازات در کشورهای باقی‌مانده باشد.