احکام سنگین انضباطی بار دیگر دانشگاههای ایران را در کانون بحران قرار داده است دانشگاههای ایران بار دیگر با موجی از احضار، تعلیق و اخراج دانشجویان روبهرو شدهاند. گزارشهای منتشرشده از سوی رسانههای داخلی و نهادهای دانشجویی نشان میدهد که روند برخوردهای انضباطی با دانشجویان از ماههای پایانی سال ۱۴۰۴ آغاز شده و اکنون ابعاد گستردهتری پیدا کرده است.
افزایش احکام سنگین و گسترش پروندههای انضباطی در شرایطی رخ میدهد که بسیاری از دانشگاهها همچنان تحت تأثیر شرایط جنگی و تعطیلیهای پیدرپی قرار دارند. اخراج دانشجویان در دانشگاه صنعتی شریف روزنامه حکومتی «شرق» روز دوشنبه ۱۱ خرداد ۱۴۰۵ از آغاز موج تازهای از تشکیل پروندههای انضباطی در چند دانشگاه کشور خبر داد. بر اساس این گزارش، این روند از اسفند ۱۴۰۴ و تنها چند روز پس از بازگشایی دانشگاهها آغاز شده است.
در خرداد ۱۴۰۵ نیز همزمان با ادامه تعطیلی دانشگاهها، شدت این برخوردها افزایش یافته است. بیشتر بخوانید تجمع اعتراضی دانشآموزان؛ صدای اعتراض نسل شورشی در شهرهای میهن بر اساس اطلاعات منتشرشده، در دانشگاه صنعتی شریف بین پنج تا هفت دانشجو با حکم اخراج دانشجویان مواجه شدهاند. همچنین بیش از ۲۰ دانشجو نیز احکام تعلیق از یک تا سه ترم دریافت کردهاند. برخی دانشجویان اعلام کردهاند که احضار آنها بدون ارائه توضیح روشن درباره اتهامات صورت گرفته است.
به گفته این دانشجویان، در مواردی جلسه تفهیم اتهام و صدور حکم در یک روز برگزار شده است. گزارشها نشان میدهد بخشی از پروندههای تشکیلشده به فعالیت دانشجویان در شبکههای اجتماعی مرتبط بوده است. در برخی موارد، انتشار مطالب در تلگرام یا شبکه اجتماعی ایکس بهعنوان مستند پرونده مورد استفاده قرار گرفته است. حتی در یک نمونه، تصویر پروفایل یک دانشجو بهعنوان مصداق تخلف در پرونده ذکر شده است.
اعتراض گسترده تشکلهای دانشجویی همزمان با انتشار گزارشها درباره اخراج دانشجویان، کانال تلگرامی «خبرنامه امیرکبیر» از اعتراض گسترده تشکلهای دانشجویی دانشگاه شریف خبر داد. بر اساس این گزارش، ۵۳ تشکل، نشریه و نهاد دانشجویی این دانشگاه در نامهای مشترک خطاب به رئیس دانشگاه، نسبت به روند جاری اعتراض کردهاند. امضاکنندگان این نامه خواستار توقف فوری رسیدگیهای انضباطی و لغو احکام صادرشده شدهاند. آنها اعلام کردهاند که طی هفتههای اخیر شماری از دانشجویان به دلیل فعالیت در فضای مجازی یا بیان دیدگاههای خود به کمیتههای انضباطی فراخوانده شدهاند. به گفته این تشکلها، برای تعدادی از دانشجویان احکام بدوی و تجدیدنظر نیز صادر شده است. در این نامه تأکید شده که روند رسیدگی به پروندهها با ابهامهای فراوان همراه بوده است.
دانشجویان معترض معتقدند بسیاری از احکام صادرشده با اصول دادرسی عادلانه و حقوق اولیه دانشجویان همخوانی ندارد. اخراج دانشجویان و تشدید فشار بر دانشگاهها اخراج دانشجویان و افزایش احکام تعلیق در شرایطی رخ میدهد که دانشگاهها در سالهای اخیر یکی از مهمترین کانونهای اعتراضات اجتماعی و سیاسی در ایران بودهاند. بسیاری از فعالان دانشجویی معتقدند افزایش فشارهای انضباطی با هدف محدود کردن فعالیتهای مستقل دانشجویی و کنترل فضای دانشگاهها صورت میگیرد.
گزارشهای منتشرشده نشان میدهد که برخورد با دانشجویان تنها به فعالیتهای حضوری محدود نیست و فعالیت در شبکههای اجتماعی نیز به یکی از محورهای اصلی تشکیل پروندههای انضباطی تبدیل شده است. موج تازه اخراج دانشجویان و صدور احکام انضباطی سنگین بار دیگر توجه افکار عمومی را به وضعیت دانشگاههای ایران جلب کرده است. اعتراض دهها تشکل دانشجویی به این روند نشان میدهد که تنش میان نهادهای انضباطی و جامعه دانشگاهی وارد مرحله تازهای شده است. بسیاری از دانشجویان این اقدامات را بخشی از روند گستردهتر سرکوب صداهای منتقد در دانشگاهها میدانند؛ روندی که به گفته آنان، استقلال دانشگاه و آزادی فعالیتهای دانشجویی را بیش از پیش تحت فشار قرار داده است.
ایران آزادی